Pisarze niemieccy z Prus Wschodnich

Ralph Giordano



Giordano, wybitny pisarz o żydowskich korzeniach urodzony w Hamburgu w 1923 roku.  W swojej książce "Ostpreußen ade. Reise durch ein melancholisches Land" (Żegnajcie Prusy Wschodnie. Podróż przez kraj melancholijny, 1994) stworzył poetycki obraz krainy, w której spędził na początku lat dziewięćdziesiątych łącznie 18 miesięcy (jego miejscem wypadowym był Pensjonat Krystyna w Sawicy). Interesował się w tym czasie losami współczesnych mieszkańców i niepowtarzalnym krajobrazem, odwiedził i opisał miejsca ważne dla historii regionu. W swojej relacji oddał osobiste refleksje i odczucia. W dawnych Prusach Wschodnich – jak podkreślił to również w podtytule – dominuje nastrój melancholii „wszechobecny podczas pracy nad książką”.

Giordano nie ma z obszarem Prus Wschodnich powiązań rodzinnych. Jest dziennikarzem, twórcą dokumentów telewizyjnych i autorem kilku bestsellerów książkowych, w tym hamburskiej sagi rodzinnej "Die Bertinis" (1982). Do przyjazdu skłoniła go fascynacja krajem przyciągającym czarującą przyrodą oraz tragiczną historią. Giordano wspomina zapamiętaną z dzieciństwa niezwykłą fotografię z krajobrazem wschodniopruskim, która sprawiła, że później jako człowiek dorosły zawsze pragnął poznać tę krainę. Podczas swojej podróży, która wiodła również przez Okręg Kaliningradzki, autor zwraca szczególną uwagę na piękno krajobrazu. Związane z tym impresje wysuwają się na pierwszy plan jego opisów. Przedstawia także spotkania z ludźmi. Opisy cechuje osobisty, emocjonalny stosunek autora, który stara się zweryfikować swoje subiektywne odczucia i uzupełnia obserwacje także o źródła dokumentalne. Giordano przedstawia dzisiejszych mieszkańców kraju, a z ich indywidualnych losów stara się odczytać jego historię. W opisach zazębiają się zdarzenia z lat czterdziestych XX wieku i rzeczywistość współczesna. Autor kontaktuje się z mieszkającymi tu osobami pochodzenia niemieckiego, interesuje się też historią przesiedleń Polaków i innych narodowości, szczególnie Ukraińców, na te tereny po drugiej wojnie światowej. Jego najważniejsze odczucia podczas podróży to smutek, złość i melancholia. Smutek z powodu nieodwracalnej straty, złość na tych wszystkich, którzy ponoszą za nią winę (Giordano wskazuje na Hitlera i jego zwolenników), wreszcie melancholia jako uczucie towarzyszące autorowi „bezustannie podczas pracy nad tą książką”.